درسنامه آموزشی کارگاه کارآفرینی و تولید کلاس دهم
بخش 29: معرفی کسب و کار، تهیهٔ برنامهٔ سر و سامان دادن نیروی انسانی
عنوان کسبوکار
در اولین قسمت از طرح کسبوکار، باید نام و هدف کلی کسبوکار به صورت مختصر و سریع بیان شود. مانند «آموزشگاه تدریس زبان با ظرفیت 1000 فراگیر در سال» یا «پرورش قارچ خوراکی با ظرفیت 100 تن در سال» همچنین اسامی تهیهکنندگان طرح نیز نوشته میشود.
فعالیت (صفحه 109 کتاب درسی)
در قالب تیم خود، نام کسبوکار مورد نظر و اسامی اعضای تیم نویسندۀ طرح را در صفحۀ نخست طرح بنویسید. برای نوشتن اسامی از جدول 1- 29 استفاده کنید.
| عنوان طرح کسب وکار | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ردیف | نام و نام خانوادگی | سطح تحصیلات | رشتۀ تحصیلی | تجربه و تخصص | تلفن تماس | نشانی پستی |
| 1 | ||||||
| 2 | ||||||
| 3 | ||||||
| 4 | ||||||
| 5 | ||||||
| 6 | ||||||
خلاصۀ اجرایی (مدیریتی):
خلاصۀ اجرایی، چکیدهای از طرح کسبوکار و نکات مهم آن است. در این قسمت اهداف کسبوکار، نوع محصولی که عرضه میشود و میزان سرمایۀ مورد نیاز طرح به نگارش در میآید.
معرفی کسبوکار و هدف کلی از کسبوکار
معرفی کسبوکار مانند یک عکس فوری از کسبوکارِ شما و همکارانتان است که در آن مشغول به فعالیت هستید. این قسمت شامل موارد شکل 1- 29 است.
1- اهداف کسبوکار:
هدف هر کسبوکار، به دست آوردن سود است. سود یک کسبوکار شامل جذب مشتریان بیشتر، ایجاد نوآوریها، سود مالی رضایت بخش، کیفیت بخشی در ارائۀ خدمت و ... است. اهداف باید قابل سنجش و واضح باشند. این اهداف در چهار زمینۀ مالی، بازار، منابع انسانی و تولید مشخص میشوند. برای تعیین اهداف دقیق میتوانید از بخش هدفگذاری استفاده نمایید. در اسلام هدف کسبوکار صرفاً به دست آوردن سود نیست، بلکه به موازات آن خدمترسانی به مسلمانان و همنوعان است. به همین جهت تجارت و کسبوکار در اسلام عبادت تلقی میشود.
فعالیت (صفحه 110 کتاب درسی)
با هماندیشی اعضای تیم خود، اهداف قابل سنجش و واضحی را برای کسبوکارتان، در جدول 2- 29 بنویسید.
| اهداف در زمینه | مثال | اهداف تیم شما |
|---|---|---|
| مالی | کسب 200 میلیون ریال در سال آینده | |
| بازار | قیمتی مناسبتر از دیگر رقبا | |
| منابع انسانی | اشتغالزایی برای 4 نفر | |
| تولید | کاهش 20 درصد ضایعات در سال آینده |
2- نام کسبوکار:
انتخابِ نامِ مناسب برای کسبوکار مهم است. نامِ یک کسبوکار باید مرتبط با فعالیت و هدف کسبوکار باشد.
فعالیت (صفحه 111 کتاب درسی)
1- نشان تجاری چند شرکت معروف را که به آنها علاقه دارید، برگزینید و آنها را بهصورت تیمی بررسی کنید و بگویید نقش و اهمیت آنها در موفق شدن شرکتشان چقدر است؟
2- با هماندیشی اعضای تیم خود، نامی متناسب با فعالیت و هدف کسبوکارتان بنویسید.
3- محصول / خدمت:
محصول/ خدمت چیزی است که قرار است آن را تولید کنید و به فروش برسانید یا ارائه دهید.
فعالیت (صفحه 111 کتاب درسی)
به صورت تیمی، محصول/ خدمت کسبوکار تیمتان را با استفاده از جدول 3- 29 معرفی کنید.
| نام محصول/ خدمت | نام علمی | ویژگیها و خصوصیات | کاربردهای محصول در (مصرف خانوار، استفاده در تولید کالاهای دیگر/ عامل تولید) |
|---|---|---|---|
4- محل اجرای طرح:
مکانی که برای راهاندازی کسبوکار انتخاب میشود باید به گونهای باشد که کمترین مسافت را تا محل تهیۀ مواد اولیۀ ارزانتر، محل متقاضیان محصول و نیروی انسانی داشته باشد. همچنین این مکان باید از امکاناتی (آب، برق و ...) که کسبوکار به آنها نیاز دارد، برخوردار باشد.
پرسش (صفحه 111 کتاب درسی)
دلایل اهمیت داشتن مکان خوب را برای کسبوکار بنویسید. ویژگیهای یک مکان خوب را بنویسید.
برنامۀ سروسامان دادن نیروی پرسنلی
در این قسمت، برای نحوۀ ادارۀ کسبوکار و سامان دادن امور آن برنامهریزی صورت میگیرد. این قسمت شامل اجزای نشان داده شده در شکل 2- 29 است.
انواع مالکیت کسبوکار:
مالکیت کسب وکار به سه صورت فردی، شراکتی و شرکتی است (شکل 3- 29).
1- مالکیت فردی: در این مالکیت، مدیرِ کسبوکار یک فرد و تمام مسئولیتها بر عهدۀ اوست.
2- مالکیت شراکتی: در این مالکیت، چند نفر با در اختیار گذاشتن پول، اموال، نیروی کار و مهارتها، در سود یا زیانِ کسبوکار شریک میشوند.
3- مالکیت شرکتی: شرکتها جدا از افرادند و از طریق قوانین دولتی ایجاد میشوند.
فعالیت (صفحه 112 کتاب درسی)
با هم فکری اعضای تیم خود، در مورد نوع مالکیت کسبوکار انتخابی خود تصمیم بگیرید.
1- نمودار چیدمان نیروی انسانی در کسبوکار:
نمودار چیدمان نیروی انسانی که در مورد تیم مدیریت، منابع انسانی و شرح وظایف آنهاست، حدود و اختیارات اعضای تشکیلات را مشخص میکند. در شکل 4- 29 یک نمونه نمودار چیدمان نیروی انسانی آمده است.
فعالیت (صفحه 113 کتاب درسی)
به کمک اعضای تیم خود، نمودار چینش افراد را در کسبوکارتان با توجه به نمونۀ شکل 4- 29، در کادر زیر ترسیم کنید.
2- حقوق و دستمزدها:
حقوق و دستمزد، پرداخت هزینهای است که به جبران فعالیتهای کارکنان در هر کسبوکار پرداخت میگردد. حقوق بهصورت ماهانه و دستمزد به صورت ساعتی محاسبه میشود. پاداش مزایای فوقالعادهای است که علاوه بر حقوق یا دستمزد در مقابل کار فوقالعاده و در سطحی بالاتر از عملکرد عادی پرداخت میگردد.
اجرت و دستمزد متعارف، آن است که کارگر بتواند با آن، زندگی قابل قبولی؛ از قبیل غذا، لباس و مسکن را تهیه بکند. بنابراین، اجرت متعارف، حداقل دستمزدی است که نیاز را برآورده کند، به اضافۀ آن مقداری که طبیعت کار، آن را با توجه به کیفیت فنی، پیشرفت کار و تولید، سود و درآمد آن شغل، اقتضا میکند (که کارفرما باید به کارگر پاداش و جایزه بدهد). یک سری امکانات دیگری؛ مانند تسهیلات مسکن، درمان، آموزش، تفریح و... هم باید در کنار دستمزد، در اختیار کارگر قرار گیرد.
فعالیت (صفحه 114 کتاب درسی)
به کمک اعضای تیم خود با توجه به حقوق ادارۀ کار، میزان دستمزد هر یک از اعضا را محاسبه کنید.
کار در منزل (صفحه 114 کتاب درسی)
معرفی کسبوکار، تهیۀ برنامۀ سروسامان دادن نیروی انسانی: به صورت تیمی با توجه به فعالیتهای این بخش، کسبوکار انتخابی تیمتان را معرفی، و برنامۀ سروسامان دادن نیروی انسانی طرح کسبوکارتان را تهیه و پس از تکمیل سایر قسمتهای طرح به دبیر خود ارائه دهید.